Net-billing: depozyt prosumencki, RCE i RCEm

W net-billingu prosument sprzedaje energię oddaną do sieci, a jej wartość trafia na depozyt prosumencki, z którego płaci za energię pobraną. Dotyczy instalacji, których przyłączenie i pierwsze wprowadzenie energii nastąpiło po 31 marca 2022 r. (art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE).

Po jakiej cenie liczona jest energia oddana

• RCEm (cena miesięczna): prosumenci, którzy pierwszy raz wprowadzili energię do sieci do 30 czerwca 2024 r. (art. 4b ust. 1). Mogą złożyć sprzedawcy oświadczenie o przejściu na RCE; powrót do RCEm nie jest możliwy (art. 4b ust. 2a-2b).
• RCE (cena z każdego okresu rozliczeniowego): prosumenci, którzy zaczęli wprowadzać energię od 1 lipca 2024 r. (art. 4b ust. 2). Ujemną RCE przyjmuje się wtedy jako zero.
• Prawo do rozliczenia trwa 15 lat od pierwszego wprowadzenia energii (art. 4b ust. 3).

Depozyt prosumencki

• Wartość energii oddanej w miesiącu powiększa się o współczynnik 1,23 i przypisuje do konta prosumenta w kolejnym miesiącu (art. 4c ust. 4).
• Depozyt pokrywa należności za energię kupioną od sprzedawcy prowadzącego konto (art. 4c ust. 2). Opłaty dystrybucyjne zależne od poboru płaci się operatorowi.
• Środki można wykorzystać przez 12 miesięcy od przypisania, najpierw najstarsze; potem niewykorzystane i niezwrócone są umarzane (art. 4c ust. 5-7).
• Niewykorzystane środki z danego miesiąca po 12 miesiącach stają się nadpłatą zwracaną do końca 13. miesiąca, maksymalnie 20% wartości energii oddanej w tym miesiącu przy RCEm albo 30% przy RCE (art. 4 ust. 11 pkt 2 i ust. 11a).

Przykład

100 kWh oddane do sieci w miesiącu wrzesień 2026 przy rozliczeniu RCEm (345,68 zł/MWh): 100 kWh × 0,34568 zł/kWh × 1,23 = 42,52 zł na depozycie. Dla porównania: 1 kWh pobrana z sieci w G11 kosztuje w 2026 r. z dystrybucją i VAT od 0,96 do 1,10 zł, zależnie od operatora (ceny wg operatora), dlatego energia zużyta na miejscu jest warta kilka razy więcej niż oddana.

Ceny ujemne

Przy rozliczeniu po RCE (art. 4b ust. 2) ujemną RCE dla danego okresu zastępuje się zerem przy wyznaczaniu wartości energii oddanej przez prosumenta (nie dotyczy prosumenta zbiorowego i wirtualnego). Prosument może upoważnić sprzedawcę do wyłączania lub ograniczania mikroinstalacji w okresach z ujemną RCE (art. 4b ust. 12-16; 50% kosztu urządzeń sterujących po stronie prosumenta). Jeśli prosument nie zgodzi się na taką zmianę umowy, sprzedawca może stosować RCE bez zastępowania ujemnych wartości zerem (art. 4b ust. 17); do czasu rozstrzygnięcia sporu przez Koordynatora do spraw negocjacji stosuje się zerowanie (ust. 18). W RCEm ujemne RCEt przyjmuje się jako zero (art. 4b ust. 7).